Ana Sayfa › Makaleler › Mükemmel Varlık Tanrı
Tanrı Öğretisi (Teoloji)

Mükemmel Varlık Tanrı

admin · · 2,461 görüntülenme ·
Mükemmel Varlık Tanrı
Tüm Makaleler
  TANIM Mükemmel varlık teolojisi, Tanrı hakkındaki Kutsal Kitap ifadelerinden yola çıkarak mükemmel olan Tanrı'nın nasıl olması gerektiğine dair akıl yürütmeye çalışan Canterbury'li Anselm'in (1033-1109) teolojik düşüncelerinden kaynaklanır. Günümüzde mükemmel varlık teolojisi genellikle Kutsal Kitap temellerinden yola çıkmamakta, bu da mevcut girişimlerde birçok karışıklığa ve putperestliğe yol açmaktadır. ÖZET Mükemmel varlık teolojisi, bir Tanrı tasavvurundan Tanrı'nın nasıl olması gerektiğine dair ayrıntılara kadar akıl yürütme girişimidir. Bu tür meditatif, teolojik akıl yürütme Canterbury'li Anselm'in (1033-1109) Monologion ve Proslogion (1077-78) adlı iki eserinden kaynaklanır; Anselm burada Tanrı hakkındaki Kutsal Kitap ifadelerinden yola çıkarak en mükemmel varlık olarak Tanrı fikrini geliştirmiştir. Bu, ontolojik argümanın temelidir: (1) Tanrı en mükemmel varlık olduğundan ve (2) var olmak var olmamaktan daha iyi olduğundan, (3) en mükemmel varlık var olmalıdır ve bu nedenle (4) Tanrı var olmalıdır. Daha sonraki skolastik ve Reformcu teologlar Anslem'in argümanlarına fazla güvenmemiş, Thomas Aquinas gibi teologların kozmolojik argümanlarını tercih etmişlerdir. Günümüzde yapılan mükemmel teoloji, Anselm'in yönteminin zayıflığını göstermektedir: argümanın ilk ilkesi Kutsal Kitap'a ait bir gerçek değilse, akıl yürütülen "tanrı", Tanrı'nın Kutsal Kitap'ta kendini ifşa etmesinden ziyade teologun bir yansımasıdır. En Büyük Olarak Tanrı Canterburyli Anselm (1033-1109), Monologion ve Proslogion (1077-78) adlı iki eserinde, tanrısal varlığa dair sistematik bir anlayış geliştirmenin bir yolu olarak en mükemmel varlık olarak Tanrı fikrini geliştirmiştir. "Kendisinden daha büyüğü olmayan" Tanrı olarak, hizmetimizin ve ibadetimizin nesnesidir. Buradan "mükemmel varlık teolojisi "ne ulaşırız. Anselm bunu klasik teizm açısından geliştirmiştir. Dahası, en mükemmel varlık olarak Tanrı fikrinin, Tanrı'nın en mükemmel varlık olması ve mükemmel bir varlığın var olamaması temelinde bir kanıta dönüştürülebileceğini düşünmüştür. Bu, ontolojik argümanın, yani yalnızca Tanrı fikrinden yola çıkarak Tanrı'nın varlığına ilişkin argümanın temelidir. Buradaki "Tanrı fikri" zihindeki bir Tanrı imgesi anlamına gelmez. Böyle bir imge zorunlu olarak sınırlı ve yetersiz olmalıdır. İster fiziksel ister zihinsel olsun, Tanrı imgeleri yasaktır. Burada söz konusu olan daha ziyade Tanrı kavramıdır. İnsan yaklaşımı Tanrı'nın zihinsel ya da edebi imgelerini tasarlamaktır, ancak Kutsal Kitap böyle bir yaklaşımı teşvik etmez. Monologion, Tanrı'nın varlığı üzerine sürekli ve zorlu bir meditasyondur. Reform Geleneğinde Mükemmel Varlık Teolojisi Daha sonraki Reform teolojisinde ilahi mükemmellik, ilahi gerekliliğin ve bağımsızlığın, yaratılmamışlığının sonucu olarak anlaşılmıştır. Tanrı hiçbir şeye ihtiyaç duymaz; o yaratılmamıştır, eksiksizdir. Mükemmellik Tanrı'nın sıfatları arasında değildir, ancak bunların her biri mükemmellik olarak anlaşılabilir, çünkü tamdırlar. John Owen da mükemmelliğin tanrısal kendine yeterlilikle olan bağlantısına dikkat çeker. Tanrı kesinlikle mükemmeldir; mükemmelliğe dair ne varsa ona atfedilmelidir; aksi takdirde ne kesinlikle kendi kendine yeterli, her şeye yeterli ne de kendi içinde sonsuza dek kutsanmış olabilirdi. O, kendisinde hiçbir mükemmellik eksik olmadığı için mutlak olarak mükemmeldir ve mükemmellik hakkında tasavvur edebileceğimiz ya da kavrayabileceğimiz her şeyin nispeten üstündedir (Works, cilt XVI, 95). Anselm'in yönteminin zayıflığı ve Kutsal Kitap'ta Tanrı'nın varlığına dair böyle bir kanıtın izine rastlanmaması nedeniyle, on altıncı ve on yedinci yüzyılların skolastik, Reformcu ve Püriten teologlarının Anselm'in ontolojik argümanını Aquinas'ın "Beş Yol" adlı eserinde geliştirdiği kozmolojik kanıtların altında sıraladıklarını söylemek doğru olacaktır. Bu tür argümanlar bir Tanrı fikrinden yola çıkmaz, ancak Havari Pavlus'un Romalılar 1 ve 2'deki ve Atina ve Listra'daki Yahudi olmayanlara verdiği vaazlardaki (Elçilerin İşleri 14; 17) yaklaşımını izleyerek dünyamızla ilgili gerçeklere dayanır. Aquinas gibi, Tanrı'nın genel vahyinden türetilmiş bir teoloji olan doğal teolojilerinde Reformcular ontolojik argümanla ya çok az ilgilenir ya da hiç ilgilenmez. İlahi Mükemmellik-Sonraki Gelişim Monologion'dan daha uzun ve daha ayrıntılı bir kitap olan Proslogion'da Anselm'in yönteminde bir zayıflık vardır. Temel sorusu "... ("x") ... olmak ... olmamaktan daha mı iyidir?" şeklindedir. Eğer yanıt "evet" ise, o zaman boşluk mükemmelleştirici bir nitelikle doldurulur. Sorulara verilen cevaplardan bazıları biraz beklenmediktir. Örneğin, Tanrı'nın ezeli olması zaman içinde olmasından daha iyidir, üçlü olması olmamasından daha iyidir, yaratıcı olması olmamasından daha iyidir, vb. Bununla birlikte, Anselm baştan sona Tanrı'nın düşünülebileceğinden daha büyük olduğunu, erişilemez ışıkta yaşadığını varsayar. Öznelcilik Tehlikesi Ancak bu, Tanrı fikrinin ne olduğunu belirlemek için geliştirilmiş, üzerinde uzlaşılmış bir yolumuz olmadığı sürece iyi bir yöntem değildir. Anselm'in kendisi böyle bir teolojiyi bir disiplin olarak, kişinin Tanrı'nın neye ve kime benzediğine dair Kutsal Kitap iddiaları hakkındaki düşüncesini geliştirmesi olarak düşünmüştür. Onun elinde bu, "istediğim Tanrı'yı" yaratarak kendini şımartmak değil, Kutsal Yazıların Rab Tanrısı hakkında derinlemesine düşünmek ve onun mükemmelliklerini tefekkür etmektir. Bu durumda meditasyon zihnin boşaltılmasını değil, Tanrı'nın özüne ilişkin vahyedilmiş gerçekle doldurulmasını ve ona odaklanılmasını içerir. Daha önce bahsedilen her iki kitap da Anselm tarafından meditasyonlar olarak inşa edilmiş Tanrı'ya hitap etmektedir. Bu kitaplar sadece basit olan tek Tanrı'nın varlığını değil, aynı zamanda Yaratıcı olarak Tanrı'yı ve Baba, Oğul ve Kutsal Ruh olarak üçlü birliğini ve bunların kurtuluş ekonomisindeki işlerini de kapsar. Mükemmellik sadece Tanrı'nın kendi içinde olduğu halini değil, aynı zamanda yaratılıştaki işlerini ve kendisini Baba, Oğul ve Kutsal Ruh olarak nasıl ortaya koyduğunu da kapsar. Katherin Rogers'ın "ortaçağ görüşü" olarak adlandırdığı böyle bir yaklaşım, Kutsal Yazıların tanıklığına yakın durur ve göreceğimiz gibi daha az spekülatif ve kültürümüzle ilgilidir. Tanrı'nın varlığını kanıtlama yöntemine ilişkin bu açıklama, bir Tanrı icat etmenin, karakterinin en takdire şayan olduğunu düşündüğüm bir Tanrı tasarlamanın bir yolu gibi gelebilir. Ontolojik argüman bu şekilde kullanılırsa, bir deist, bir panteist ya da bir evrenselci, Anselm tarafından öngörülenden farklı bir Tanrı kavramı geliştirecektir. Çünkü her biri farklı bir ilahi mükemmellik fikriyle ilgilenmektedir. Anselm'in teolojik gelişim yöntemi öznelciliğe ya da insan kültürünün göreceliliğine yenik düşer. Kutsal Yazıların Tanıklığı Kutsal Yazılar'da Tanrı'nın ve işlerinin mükemmel olduğu söylenir (Eyüp 11:7; Mezm. 18:30; 19:7; Mat. 5:48). Kutsal Yazılar'da erkek ve kadınların mükemmel olduğu söylendiğinde, bu, Mesih'in "Tanrı mükemmel olduğu gibi siz de mükemmel olun" buyruğunda olduğu gibi, Tanrı'nın kendi mükemmelliğinin bir yansıması olarak, yaratılıştan gelen, türetilmiş bir mükemmelliğe atıfta bulunur. Bazı durumlarda "kusursuz" farklı bir anlamda, "tam" anlamında kullanılır. Tüm bedenini dizginleyebilen bir kişi "kusursuzdur" (Yakup 3:2). İbraniler'in yazarı, Tanrı'nın İbrahim'le yaptığı antlaşmayı açıklarken, antlaşmayı bir yeminle mühürleyen Tanrı'ya atıfta bulunur ve yemin edecek daha büyük biri olmadığı için kendi üzerine yemin eder (6:13). Bu büyüklüğün ardında yatan fikir, kendisinden daha büyüğünün düşünülemeyeceği mükemmel bir varlıktır ve bu da Kutsal Kitap'a özgü bir fikirdir. Büyüklük boyut, şekil ya da ağırlık değil, Tanrı'nın özüdür. Yani Tanrı'nın kendisi güç, bilgi, adalet, sevgi, bilgelik ve benzeri konularda en yücedir. Aynı şekilde İbraniler de Mesih'in "yüce bir başkâhin" olduğunu söylerler (İbraniler 4:14). "Kusursuz" İbraniler'de tekrarlanan bir temadır (İbraniler 2:10; 5:9; 7:28; 10:1; 11:40; 12:23). Kurtarıcımız Mesih acı çekerek sonsuza dek kusursuz kılınmış ve kusursuz kılınarak kendisine itaat eden herkes için, kusursuz kılınan doğrular için kusursuz, sonsuz kurtuluşun kaynağı olmuştur. Mükemmellik Yeni Ahit'te belirgin bir Hristolojik odağa sahiptir. Modernite Modern kültürümüzde Tanrı'nın mükemmelliğini, zevk veren ve yaşamı tatmin eden insani durumların elde edilmesinde kullanılan gücü ve iyiliği olarak düşünmek daha olağandır. Modernitede Tanrı, yarattıklarıyla ilgili olarak, özellikle de kendi suretinde yaratılanlar söz konusu olduğunda, her şeyden önce "her şeye kadirdir". Gördüğümüz gibi, Tanrı kendisini İbrahim'e antlaşmayla bağlamıştır. Bu yükümlülükleri yerine getirmenin yanı sıra, Tanrı'nın başka görevleri de var mıdır? Ve hakları var mıdır? Ve onun isteği hepimizi her zaman mutlu etmek midir? Yani ilahi mükemmellik Kutsal Yazılar tarafından değil, kültür tarafından koşullandırılmıştır. Bu değişken mükemmellik anlayışını takiben, mükemmel varlık teolojisi (bu şekilde adlandırılır) şu anda din felsefesinde, farklı teolojik konumlardan gelen insanların argümanlar oluşturmak, birinin sezgilerini test etmek vb. için birleşik bir felsefi standart bulabilecekleri ortak bir standart olarak kullanılmaktadır. Bunun bir yolu, en yüce varlık olarak, tek başına ibadete layık olan olarak düşünmektir. Bir diğeri ise Anselm'in Proslogion'daki ısrarlı sorgulamasını takip etmektir: "x" olmak olmamaktan daha mı iyidir? Dolayısıyla, eğer bir kişi Tanrı'nın zaman içinde olduğunu zaten kabul ediyorsa, o zaman sezgileri Anselm'inkilerle çelişebilir. Yani, mükemmel varlık teolojisine başka bir yerden ulaştığı bir sonucu getirebilir. Günümüzde mükemmel varlık teolojisi çok daha esnek bir araç haline gelmiştir; Tanrı'nın neye benzediğini çeşitli kaynaklardan alabilir ya da yansıtabilir. Böyle bir teoloji bu kötü anlamda yaratıcıdır, insanların sahip olmak isteyeceği bir Tanrı fikriyle ilgilidir ve böyle bir Tanrı hakkında akıl yürütür.   Kaynakça:  https://www.thegospelcoalition.org/essay/god-the-perfect-being/ Daha Fazla Okuma İçin;  
 Etiketler Tanrı Varlık Teolojisi