Origen: Dost mu, Düşman mı?

  Origen'in tuhaf ve farklı alegorik denemeleri bugün de büyüleyici bir okuma olmaya devam ediyor. Kilise tarihinde çok az kişi İskenderiyeli Origen'in (yaklaşık 185 - yaklaşık 254) etrafındaki tartışma ve ihtilaf düzeyini harekete geçirmiştir. Bazılarına göre o, parlak bir entelektüel olduğu kadar İsa'nın tutkuyla bağlı bir müridi, ilk kilisenin en etkili ve ufuk açıcı düşünürüydü. Diğerleri ise onu, felsefi spekülasyonlara olan ilgisiyle Ortodoks Hristiyan inancına taban tabana zıt bir dizi öğretiyi ortaya çıkaran tehlikeli bir sapkın olarak görmektedir (s. 2). Diğerleri ise her iki görüşün de doğruluğunu onaylamaktadır. Bir Hristiyan olarak Origen, Kutsal Kitap'ın Tanrı Sözü olduğuna inanmış ve bu nedenle de yaşamında ve düşüncesinde merkezi bir yer işgal etmiş, tüm inançları için mihenk taşı olmuştur. Gerçekten de Origen'in çalışmalarının en önemli kaygılarından biri, Helenistik felsefe ve kültürün ortaya attığı sorulara Kutsal Yazılara dayalı yanıtlar vererek üçüncü yüzyılın entelektüel zorluklarıyla yüzleşen Hıristiyanlara yardımcı olmaktı. Bununla birlikte, Origen'in niyetine ve Kutsal Kitap otoritesine olan açık bağlılığına rağmen, birçok kişi onun Kutsal Yazıları kullanmasının bu otoriteyi tehlikeye attığına, filizlenme ve büyüme için verimli koşullar sağladığına inanmaktadır.  Kültürlü bilgin, şehit olacak  Genç Origen hem bilgili bir Yunanlı hem de sadık bir Hıristiyan olarak büyüdü. 185 ya da 186 yılında İskenderiye'de doğan Origen, Hıristiyan bir evde yetişmiştir. Babası büyük olasılıkla varlıklı ve nüfuzlu bir adamdı ve oğluna hem Helenistik hem de Hıristiyan bir eğitim vermişti. Bu ikili eğitim, Hıristiyan inancına ve Kutsal Kitap'a olan bağlılığını antik Yunan'ın klasik öğretileriyle uzlaştırmaya çalışan Origen'de şüphesiz bazı iç gerilimlere neden olmuştur. Helenizm'in bakış açısına göre, Hıristiyanlık barbarca bir batıl inançtan biraz daha fazlasıydı ve İncil de (Yunan estetik standartlarına göre) ciddi bir değerlendirmeye layık olmayan aşağı bir metinler koleksiyonuydu. Origen bu gerilimle boğuşan ilk kişi değildi ve önceki Yahudi ve Hıristiyan din adamlarından bir şeyler öğrenebilmişti.  Hıristiyanların Helenizmle ilişkileri. Gerçekten de, İskenderiye'deki ilahiyat okulunda bir öğrenci olarak Origen muhtemelen Hıristiyan öğretisini Yunan felsefi düşüncesiyle ilişkilendirme girişimleriyle tanınan İskenderiyeli Clement'in altında çalışmıştır. Origen yaklaşık on yedi yaşındayken, babası bir zulüm salgını sırasında tutuklanmış ve Hıristiyan inancını benimsediği için idam edilmiştir. Geleneğe göre, Origen yetkililere teslim olup şehitlikte babasına katılmak istemiş, ancak annesi tarafından engellenmiş, giysileri saklanmış ve böylece evden çıkması engellenmiştir. Daha sonra hapisteki babasına mektup yazarak ailesinin iyiliği için şehitlik çağrısından dönmemesini öğütlediği söylenir. Birçok Hıristiyan, Origen'in babasının akıbetinden kaçmak için İskenderiye'den kaçmıştır; bunların arasında ilahiyat okulunun başı olan Clement de vardır. Origen'in zulüm karşısında Hıristiyanlığa olan açık bağlılığı ve seçkin bir düşünür olarak artan ünü, İskenderiye piskoposu Demetrius'un on sekiz yaşındayken okulun liderliğini ona emanet etmesine yol açtı. Genç Baş Papaz Görev süresi boyunca İskenderiye'deki Hristiyanların takibi ve infazı devam etti ve Origen birçok kez tehdit altında kaldı, aranan bir adamın hayatını yaşadı ve birkaç öğrencisinin şehit edilmesine katlandı. Bu baskılara ek olarak Origen, Matta 19:12 ayetini harfi harfine okuyarak kendi kendini idam etmesi de dahil olmak üzere, aşırı öz disiplin ve çileci uygulamalarla karakterize edilen sade bir hayat yaşamıştır. Tüm bunların ortasında Origen son derece üretkendi; öğretiyor, vaaz veriyor, seyahat ediyor ve teoloji, felsefe, apolojetik ve Kutsal Kitap'la ilgili bilimsel eserler yazıyordu. Origen'in entelektüel yeteneklerinden etkilenen zengin bir din değiştirmiş olan Ambrose ona edebi üretiminde önemli ölçüde yardımcı olmuştur. Ambrose, Origen'e stenograflar, kopyacılar ve hattatlardan oluşan eğitimli bir kadro ve eserlerinin yayınlanması için fon sağlamıştır. Stenograflar Origen ders verirken onun sözlerini steno ile yazıyor, notlarını kopyacılara teslim ediyor, onlar da Origen'in gözden geçirmesi için bir el yazması hazırlıyorlardı. Hattatlar daha sonra açık ve zarif bir elle ihtiyaç duyulan sayıda kopyayı çoğalttılar. Ambrose, sağladığı kaynakları tam olarak kullanması için Origen'e sürekli baskı uygulamış, bu da Origen'in hamisinden "Tanrı'nın görev yöneticisi" olarak bahsetmesine yol açmıştır. Bu himaye ve "teşvik" Origen'in hızla yazmasını sağlamış ve yüzlerce el yazması kaleme alarak antik dünyanın en üretken yazarlarından biri haline gelmiştir. Ne yazık ki bu eserlerin çoğu günümüze ulaşmamıştır. Günümüze ulaşan pek çok eseri arasında iki tanesi özellikle önemlidir. İlk İlkeler Üzerine, Origen'in Tanrı, yaratılış, İsa Mesih, Tanrı'nın Logos'u ve kurtuluşla ilgili teolojik ve felsefi pozisyonlarının sistematik bir açıklamasıdır. Hıristiyan düşüncesinin en büyük klasiklerinden biri olan bu eser, hem Tanrı'nın dünyayla ilişkisi üzerine felsefi bir tartışma hem de tutarlı bir teolojik öğretiler dizisi geliştirme girişimidir. Kilise tarihinde sistematik teolojiye yönelik ilk resmi girişim olabilir. İkinci eser olan Against Celsus, Romalı filozof Celsus'un eleştirilerine karşı Hıristiyan inancının ayrıntılı bir savunmasıdır ve Origen burada Yunan felsefesine karşı Kutsal Kitap öğretilerinin üstünlüğünü göstermeye çalışır. Celsus'a madde madde verilen bu kapsamlı yanıt, Hıristiyan inancının antik dünyada giderek artan saygınlığına önemli bir katkı sağlamıştır. Bu eserler Hıristiyanlığın sadece batıl inançlara dayalı bir halk dini olduğu iddiasını etkili bir şekilde çürütmüş ve inancın entelektüel referanslarının oluşturulmasına yardımcı olmuştur. Mısırlıları Şımartmak  Origen Platon'u ve Yunan felsefe geleneğini büyük ölçüde takdir etmekle birlikte, en iyi haliyle bunların yalnızca ilahi vahiyde bulunacak olan hakikatin tamlığını öngördüğünü savunmuştur. Dahası, felsefenin tüm faydalarına rağmen, çok fazla yanlış ve hatalı öğreti ile kirlendiği için nihayetinde Tanrı'nın gerçek ve doğru bilgisine götüremeyeceğini savunmuştur. Felsefeyle ilgili çekincelerine rağmen Origen, Hıristiyan inancının kendisinin bir tür ilahi felsefe olduğuna ve diğer tüm felsefeleri aşıp onlardan üstün olmakla birlikte, insanları Tanrı'nın gerçek bilgisine ve kurtuluşa götürerek onlardan yararlanabileceğine inanıyordu. Bu nedenle, Hıristiyanlar Yunan felsefesini ya da diğer pagan öğrenimini yararlı bir şekilde inceleyebilir, Hıristiyan inancını açıklamak için bu kaynaklardan gerçeği "ödünç" alabilirler. Origen, İsraillilerin Mısır'dan çıkarken Mısırlıların mallarını yanlarında götürdükleri gibi, Tanrı'nın halkının da teoloji ve Kutsal Kitap'ı yorumlama işinde pagan kültür ve felsefesinin gerçeklerinden, "Mısırlıların ganimetlerinden" yararlanmasına izin verildiğini söyler. Bir sonraki seviyeye geçmek  Yunan düşüncesinden yararlanma konusundaki bu isteklilik belki de hiçbir yerde Origen'in Kutsal Yazıları yorumlamaya yönelik ruhani ya da alegorik yaklaşımında olduğu kadar belirgin değildir. Origen, Platoncu felsefeden ve Pavlus'un yazılarından yola çıkarak Kutsal Kitap'ın, insanın üç yönüne (beden, ruh ve can) karşılık gelen üç anlam düzeyi içerdiğini savunmuştur. Kutsal Kitap'ın bedensel düzeyi, metnin çıplak harfi ya da daha basit düşünenlerin ihtiyaçlarını karşılamada özellikle yararlı olan gerçek anlamıdır. Psişik düzey metnin ahlaki anlamı olarak anlaşılabilir, doğru ve uygun davranışla ilgili rehberlik sağlar, ancak Origen'in bu anlamı tam olarak nasıl kullandığı konusunda bazı belirsizlikler vardır. Çoğu durumda Origen basitçe Kutsal Kitap anlatılarının metnin literal anlamının içinde ya da altında bulunabilecek etik ve ahlaki ilkeler içerdiğini savunur. Üçüncü ve en önemli anlam düzeyi, Mesih'e ve Hristiyan'ın Tanrı ile ilişkisine işaret eden ruhani ya da alegorik anlamdır. Origen bu ruhani/mistik anlamın çoğu zaman gizli olsa da metinde her zaman mevcut olduğuna inanmıştır. Hristiyan yorumcunun görevi bunu ortaya çıkarmaktır. Alegorik yorumlama yöntemi bu gizli, sembolik anlamı ortaya çıkarmaya çalışmış ve Origen bu yöntemin on altıncı yüzyıla kadar Kutsal Kitap'ın yorumlanmasında baskın bir yöntem olarak yerleşmesinde öncü bir figür olmuştur. Alegorize etmek ya da etmemek?  Bu yorumlama yaklaşımı çağdaş okuyuculara genellikle garip, yersiz ve potansiyel olarak tehlikeli gelmektedir. Origen bunu neden benimsemiştir? İlk olarak, alegori Yunan düşüncesinin bir mirasıdır ve Origen'in Helenistik eğitiminin temellerinden biri olmuş olmalıdır. Başlangıçta Homeros'un eserleri olan İlyada ve Odysseia'nın ahlaki açıdan şüpheli davranışları tasvir ettiği suçlamasına karşı, bu eserlerin ilham verici karakterine olan inancı savunmak için kullanılmıştır. Homeros'un destekçileri şiirlerin sembolik olduğunu ve gerçek, alegorik anlamıyla okunduğunda hiçbir ahlaki ya da dini zorluk içermediğini savunmuşlardır. Zamanla, alegorik yorumlama yöntemleri giderek daha sofistike hale geldi. Platoncular, mitlerin ve sembollerin başka türlü erişilemeyecek hakikatlerin iletişiminde gerekli bileşenler olduğunu iddia etmişlerdir. Mitlerin ve sembollerin değerine yönelik bu takdir Origen'in bakış açısının önemli bir parçası haline gelmiştir. İkinci olarak Origen, Kutsal Yazılarının Yunan felsefesiyle uyumlu olduğunu göstermek için bu yöntemi kullanan İskenderiye'deki Yahudi cemaatiyle başlayan bir ruhani tefsir geleneğine maruz kalmıştır. Bu hareketin önde gelen Yahudi savunucusu Philo'ydu ve çalışmaları sonunda Yahudilerin gözünden düşmüş olsa da, Hıristiyanlar tarafından coşkuyla kabul edildi ve muhtemelen Clement aracılığıyla Origen'e iletildi. Dolayısıyla, Origen'e en derin felsefi ve teolojik hakikatleri iletmek için bir araç olarak alegoriye olan güçlü inancın yanı sıra, Tanrı'nın ilham edilmiş Sözü olan Kutsal Kitap'ın ruhani önemini kavramak için bu tür alegorik yorumlara tabi olması gerektiği varsayımı miras kalmıştır. Üçüncüsü, Origen Kutsal Yazılar'ın kendisinde ruhani tefsir uygulaması için bol miktarda kanıt bulmuştur; bu kanıtlar, tüm Eski Ahit'in İbranice Kutsal Kitap'ı anlamanın yorumlayıcı anahtarı olan Mesih'le ilgili bir kehanet olduğuna dair Hristiyan inancıyla başlar. 2. Korintliler 3'te Mesih'i reddeden Yahudi halkının yüzlerinin ve yüreklerinin önünde bir perde olduğunu okur. Bu, Kutsal Yazılar'ın gerçek anlamını onların algısından gizler ve onları öldüren metnin lafzıyla sınırlar. Sadece Mesih aracılığıyla bu perde kaldırılabilir ve metnin yaşam veren ruhsal anlamı açığa çıkarılabilir. İsa ancak Emmaus yolunda öğrencilerine Kutsal Yazıları açıkladığında ve onların kendisinden bahsettiğini gösterdiğinde gerçek anlamları ortaya çıkabilir. Origen'e göre, alegorik tefsir Eski Ahit'in gerçek anlamını açıkça ortaya koymuştur. Elçiler de bunu yapmıştır  Origen'in ruhani tefsiri haklı çıkarmak için alıntıladığı en önemli Yeni Ahit pasajlarından biri 1. Korintliler 10'dur. Burada bulut sütunu, Kızıldeniz'in geçilmesi, manna, kayadan su ve çöldeki ölüm vaftizi, Efkaristiya'yı ve günahın cezasını temsil eder. 11. ayet bu olayları özetleyerek, bunların her birinin İbraniler'e çağın sonunda yaşayanlar için yazılmış bir typikos, bir şekil ya da örnek olarak gerçekleştiğini açıklar. Origen'e göre bu, Eski Antlaşma'nın, törenlerin ve yasal kuralların (birçok bölümün gerçek öğretileri) artık bağlayıcı olmaması nedeniyle ruhsal yorumu araması gereken Hıristiyanlar için yazıldığını ima ediyordu. Bir başka önemli bölüm olan Galatyalılar 4'te Sara ve Hacer iki antlaşmayı sembolize eder. Hıristiyanlar özgür eş Sara'nın oğlu İshak'la, Yahudiler ise köle Hacer'in oğlu İsmail'le simgelenir. Bu pasaj alegori kullanımı açısından açıktır. Origen'in bahsettiği diğer örnekler arasında, Yunus'un büyük balıkta geçirdiği üç günün İsa'nın dünyanın kalbinde geçireceği üç günü sembolize ettiği Matta 12:39-40; Tapınağın Mesih'in bedenini sembolize ettiği Matta 26:61 ve Yuhanna 2:19-21; İbrahim'in soyunun atalara verilen vaatleri yerine getirecek olan Mesih'te tasvir edildiği Galatyalılar 3 ve eski antlaşmanın törenlerinin göksel gerçeklerin gölgelerinden başka bir şey olmadığı İbraniler 8 yer alır. Origen için Yeni Ahit'in Eski Ahit'in ve dolayısıyla tüm Kutsal Yazılar'ın ruhani yorumunu onayladığı ve doğruladığı açıktı. Başka bir şey yapamazdı  Origen'e göre, Helenistik dünyanın kültürel varsayımları, Kutsal Kitap'ın esinlenmiş doğasına olan Hristiyan inancı, Mesih'in merkeziliği ve Yeni Ahit'in öğretisi bir araya gelerek ruhani yorumlama pratiğini talep ediyordu. Diğer üç apolojetik ya da pragmatik dürtü onun alegoriye olan bağlılığını mühürlemiştir.

1. Helenistik İskenderiye'de, Kutsal Kitap'ın ilahi esinli olduğu iddiası, onun alegorik yorumlanmasını gerektirecekti. Bu şekilde yorumlanamayacağını ya da yorumlanmaması gerektiğini iddia etmek, onun esinlenmiş karakterini inkâr etmekle eşdeğer olurdu. Kutsal Kitap'ı Tanrı Sözü olarak onaylamak, onun biçiminin ve öğretisinin en yüksek kültürel standartlarla tutarlı olduğu varsayımını gerektiriyordu.
2. Hıristiyanlığı eleştiren Yahudiler, Mesih'in Mesih'le ilgili birçok peygamberliği yerine getiremediğini vurgulamışlardır. Origen, Eski Ahit kehanetlerinin ancak daha derin anlam ve manalarını algılayabilen ruhani bir yorumunun bu itirazların üstesinden gelebileceğine inanıyordu.
3. Gnostik mezhepler Eski Ahit'i, Mesih'te ifşa edilenden farklı bir Tanrı öğrettiği gerekçesiyle reddetmişlerdir. Yeni Ahit'in sevgi Tanrısı'nın aksine, Eski Ahit'in Tanrısı'nın intikamcı, kıskanç, kaprisli ve genellikle günah ve kötülükten doğrudan sorumlu olduğuna inanıyorlardı. Origen, İncil metinlerinin harfi harfine kabul edilmesi halinde bu sonucun kaçınılmaz olduğunu düşünmüş; dolayısıyla bunların alegorik olarak anlaşılması gerektiğini ileri sürmüştür. Aslında, okuyucuyu gerçek, ruhani anlamlarını aramaya ikna etmek ve zorlamak için çoğu durumda kasıtlı olarak belirsiz ve tutarsız olduklarını savunmuştur.

Son olarak, bu yaklaşımın yarattığı anlam çokluğunun yorumsal kaosa yol açacağını iddia edebilecek olanlara yanıt olarak Origen, Hristiyan ruhani tefsir uygulamasının her zaman kilisenin konsensüsü tarafından oluşturulan inanç kuralı çerçevesinde yürütülmesi gerektiğinde ısrar etmiştir. Sadık evlat mı, sapkın mı?  Origen'in bir Kutsal Kitap yorumcusu olarak önemi, bir öğretmen olarak zekâsı ve becerisiyle birleştiğinde, ona İskenderiye kilisesinde saygın ve kalıcı bir yer sağlamış olmalıydı. Ancak başarılarına ve popülaritesine rağmen, İskenderiye piskoposu Demetrius ile Origen'in rahipliğe atanma isteği konusunda anlaşmazlığa düşmüştür. Demetrius, Origen'in kendi kendini hadım etmesiyle diskalifiye olduğunu söyleyerek buna izin vermeyi reddetti, ancak bazıları bu reddin daha çok kıskançlık ve Origen'in papazlığa atanması halinde kilisede sahip olabileceği güçten duyulan endişeyle ilgili olduğunu düşünmektedir. Origen Caesarea piskoposuna papazlığa atama yapmaya istekli olup olmadığını sormuş ve aldığı olumlu yanıt onu 231 ile 233 yılları arasında Caesarea'ya taşınmaya teşvik etmiştir. Hayatının geri kalan yıllarını burada öğreterek ve yazarak geçirmiş, bir daha İskenderiye'ye dönmemiştir. Origen, Decius zulmü sırasında tutuklandı ve daha sonra hapsedildi, işkence gördü ve dininden dönmeye zorlamak amacıyla idamla tehdit edildi. Çektiği acılara rağmen yılmadı ve sonunda hapisten çıktı, yıllar önce babasıyla paylaşmaya çalıştığı şehitlik tacından mahrum bırakıldı. Bununla birlikte, çökmüş bir adamdı ve son birkaç yılını nispeten belirsiz bir şekilde yaşadı, muhtemelen 254 civarında öldü. Origen idam edilseydi ya da hapishanede ölseydi, sonraki nesiller onu mahkûm etmekte daha yavaş davranacaktı. Şehitlik, teolojik ve diğer pek çok günahın üstünü örtmüştür. İşkence karşısındaki kararlılığı ve bir inanç itirafçısı olarak ölümü, kilisenin kolektif hafızasındaki hor görülmesini engellemeye yetmedi. Sonunda Origen resmen bir sapkın olarak mahkûm edilmiş ve kilise tarihinin büyük bir bölümünde, özellikle de Batı'da sapkın olarak görülmüştür. Son zamanlarda, bu olumsuz değerlendirme bazı çevrelerde yeniden gözden geçirilmiş ve önemli ölçüde değiştirilmiştir. Ancak şu soru hala cevapsızdır: Kutsal Yazıların otoritesine ve Hıristiyan inancının ortodoks ifadelerine bağlı olanlar Origen'i nasıl değerlendirmelidir? Hızını o belirledi  Origen'in yaşadığı dönemde Hıristiyan teolojik inançları iyi gelişmemiş ya da saygı görmemiştir. Origen'in çalışmaları, hem Helenistik ortamda inancın entelektüel güvenilirliğini tesis ederek hem de Hıristiyan inancının iç tutarlılığını araştırarak bu durumu değiştirmede belirleyici bir faktör olmuştur. Bu araştırmalarında bazen yanıldığına hükmedilmesi şaşırtıcı ya da büyük bir endişe kaynağı olmamalıdır. Origen, ele aldığı konuların çoğuna sürekli ilgi gösteren ilk Hıristiyan düşünürlerden biriydi. Daha sonraki standartlara göre bazı ortodoks olmayan pozisyonlar öğretmiştir. Ancak ortodoks bir fikir birliğinin ortaya çıktığı bir deneme, yanılma, gözden geçirme ve iyileştirme sürecinde ufuk açıcı bir düşünürdü. Origen her zaman kendi zamanının ortodoksluk standartlarına sadık kalmıştır. Kuşkusuz, görüşlerinin gelecek nesiller üzerindeki etkilerini görememiştir. Ancak bu başarısızlıktan dolayı onu suçlamak insafsızlık olur. Origen bize uyum sağlamanın tuzaklarına dair bir ders vermektedir - İncil'i ve Hristiyan inancını belirli bir sosyal, kültürel veya felsefi bakış açısının değerleri ve ön kabulleriyle çok yakından ilişkilendirme uygulaması. Bunu söyledikten sonra, tüm insani düşünce biçimlerinin sosyal bağlamlara yerleştirildiğini ve gömülü olduğunu hatırlamak önemlidir. Origen belki de en çok Kutsal Kitap'ın Tanrı Sözü olarak kendi Helenistik ortamının en yüksek standartlarına ve isteklerine uygun olarak yorumlanması gerektiği varsayımından dolayı suçludur. Ancak çok çabuk hüküm vermeden önce, benzer bir soruyu kendimize de sormak isteyebiliriz. Kutsal Kitap'a ve onun yorumlanmasına ilişkin kendi anlayışlarımızı kültürümüzün varsayımlarına ve isteklerine çok kolay bir şekilde uydurduk mu? Ve dahası, bu kültüre katılımımız göz önüne alındığında, böyle bir değerlendirmeyi hangi temele dayanarak yapabiliyoruz? Belki de Origen'in yaşamı ve çalışmaları bugün bizim için en anlamlı hale bu çok yıllık soruyla boğuşurken geliyor. Alegori İş Başında  Origen'in tuhaf ve anlayışlı alegorik denemeleri bugün de büyüleyici bir okuma olmaya devam etmektedir. Origen'in Kutsal Yazıları alegorik bir şekilde yorumlamasının örnekleri yazılarında, özellikle de tefsirlerinde ve vaazlarında bolca bulunmaktadır. Örneğin, Sayılar kitabı üzerine yazdığı 27. vaazında, Sayılar 33'te bahsedilen İsrail'in çöldeki 42 durak yerine dayanarak ruhani yaşamdaki büyümeyi anlatır. Origen, Rab'bin Musa'dan neden bu bölümü yazmasını istediğini sorarak başlar: "Kutsal Yazılar'da İsrailoğulları'nın geçirdiği aşamalarla ilgili bu bölümün bize bir yararı olsun diye mi, yoksa hiçbir yararı olmasın diye mi? Kim 'Tanrı Sözü'yle' yazılmış olanın hiçbir işe yaramadığını ve kurtuluşa hiçbir katkıda bulunmadığını, yalnızca uzun zaman önce olup bitmiş ve bitmiş olanın bir anlatımı olduğunu, ancak anlatıldığında bizi hiçbir şekilde ilgilendirmediğini söylemeye cesaret edebilir?" Çıkış yeniden  Origen'e göre, Kutsal Kitap Tanrı'nın esinlenmiş Sözü olduğu için, asla sadece tarihin sıradan konuları ve gerçek olaylarla ilgilenmez. Aksine, Tanrı'nın Mesih'teki gizemlerini açıklar ve ruhani yaşama yön verir. Bu nedenle, Hıristiyan yorumcu metnin gerçek ve en derin anlamını ortaya çıkarmak için onu çeşitli şekillerde incelemelidir. Origen'e göre, gezgin İsraillilerin durak yerleri Sayılar'da kaydedilmiştir, böylece Hıristiyanlar olarak karşılaştığımız uzun ruhsal yolculuğu anlayabiliriz. Ve böylece "hayatımızın zamanının tembellik ve ihmalle mahvolmasına izin vermemeliyiz". Ayrıca, yolculuk Şeria Nehri kıyısında sona erene kadar her durak yerinin özel bir ruhsal önemi vardır, bu da bize tüm yolculuğun gerçekleştiğini ve "tüm yol, akan Bilgelik'e komşu olabilmemiz ve ilahi bilginin dalgalarıyla sulanabilmemiz ve bunların hepsiyle arınarak vaat edilen ülkeye girmeye layık hale gelebilmemiz için Tanrı'nın nehrine varmak amacıyla koşulmaktadır." Kendine hizmet eden duyular  Bir başka örnek de Origen'in Yeşu üzerine yazdığı on birinci vaazında yer alır. Bu vaaz onuncu bölümde Gibeon'a saldıran ve Rab'bin günü uzatması ve ordularının İsrail tarafından yok edilmesinden sonra Makke'deki mağarada saklanan beş kralla ilgilidir. "Şimdi bu beş kral beş bedensel duyuya işaret eder: görme, işitme, tat alma, dokunma ve koku alma; çünkü her insan bunlardan biri aracılığıyla günaha düşer. Bu beş duyu, Givonlular'la savaşan beş kralla, yani bedensel kişilerle karşılaştırılır." Sığınak seçimlerine gelince: "Mağaralara kaçtıklarının söylenmesi, belki de mağaranın yerin derinliklerine gömülü bir yer olmasından kaynaklanıyor olabilir. Bu nedenle, yukarıda bahsettiğimiz duyular, bedene yerleştirildikten sonra kendilerini dünyevi dürtülere kaptırdıklarında ve Tanrı'nın işi için hiçbir şey yapmadıklarında, hepsi bedenin hizmeti için olduğunda mağaralara kaçtıkları söylenir."   KAYNAKÇA: https://christianhistoryinstitute.org/magazine/article/origen-friend-or-foe